ต้องจด VAT ตอนไหน และทำไมบางร้านเลือกจดก่อนถึงเกณฑ์

“1.8 ล้าน” น่าจะเป็นตัวเลขที่แม่ค้าออนไลน์ได้ยินบ่อยที่สุด และก็เข้าใจผิดกันบ่อยที่สุดด้วย บางคนนึกว่าเป็นเกณฑ์เสียภาษีเงินได้ บางคนนึกว่านับจากกำไร บางคนเปิดร้านแยกไว้หลายแพลตฟอร์ม เลยคิดว่านับแยกกันได้

เรื่องภาษีเงินได้ เราเขียนแยกไว้แล้วใน แม่ค้าออนไลน์ต้องเสียภาษีไหม หน้านี้ขอคุยเรื่อง VAT อย่างเดียวเลยค่ะ ว่าต้องจดตอนไหน นับยอดยังไง แล้วจดแล้วชีวิตเปลี่ยนไปแค่ไหน

Note: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะบุคคล ถ้ายอดขายใกล้เกณฑ์ ควรคุยกับนักบัญชีหรือโทรถามกรมสรรพากร 1161 ก่อนตัดสินใจ

ต้องจด VAT เมื่อไหร่

Quick Answer: เมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียน (แบบ ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกิน

ตรงที่ต้องขีดเส้นใต้คือ “ภายใน 30 วันนับจากวันที่เกิน” ไม่ใช่รอสิ้นปีแล้วค่อยจดนะคะ สมมติร้านเรายอดขายสะสมทะลุ 1.8 ล้านบาทในวันที่ 20 กันยายน ก็ต้องยื่นจดภายในประมาณ 20 ตุลาคมของปีนั้นเลย

ร้านไหนยอดขายปีละ 1.5 ล้านขึ้นไป เลยควรดูยอดสะสม ทุกเดือน ไม่ใช่มาดูปีละครั้งตอนยื่นภาษีค่ะ

อะไรบ้างที่นับรวมเป็น 1.8 ล้าน

Quick Answer: นับจากยอดขาย (รายรับ) ของเราทุกช่องทางรวมกัน ไม่ใช่กำไร และไม่นับสินค้าหรือบริการที่กฎหมายยกเว้น VAT

นับรวม	ไม่นับ หรือต้องเช็กเพิ่ม
ยอดขายจาก Shopee, Lazada, TikTok Shop	สินค้าที่กฎหมายยกเว้น VAT เช่น พืชผลทางการเกษตร สัตว์ ปุ๋ย หนังสือพิมพ์ ตำราเรียน
ยอดขายผ่าน LINE, Facebook, IG ที่โอนเข้าบัญชี	เงินที่ไม่ใช่รายรับจากการขาย เช่น เงินที่ครอบครัวโอนให้
ขายหน้าร้าน ตลาดนัด งานอีเวนต์	รายได้จากการจ้างงานประจำ (เงินเดือน)
ค่าบริการ เช่น รับทำของตามสั่ง รับจ้างทำคอนเทนต์

จุดที่พลาดกันบ่อยๆ

• ยอดขายไม่ใช่กำไร ร้านซื้อมาขายไปที่กำไร 15% ขายได้ 1.8 ล้าน มีกำไรแค่ราว 2.7 แสน แต่ถึงเกณฑ์ VAT แล้ว
• เปิดหลายร้านก็นับรวม เกณฑ์ดูที่ตัวผู้ประกอบการ ไม่ได้ดูทีละร้าน
• ยอดโอนเข้าบัญชีไม่ได้เท่ากับยอดขายเสมอไป แต่สรรพากรเห็นข้อมูลทั้งจากธนาคารและแพลตฟอร์ม เลยควรมีบันทึกยอดขายของเราเองไว้ชี้แจงด้วย

ถ้าขายของปนกัน บางอย่างได้ยกเว้น VAT บางอย่างไม่ได้ (เช่น ขายผักสดคู่กับของแปรรูป) ลองถามนักบัญชีหรือโทร 1161 ให้ชัวร์ว่าส่วนไหนนับบ้างค่ะ

จด VAT แล้ว อะไรเปลี่ยนบ้าง

Quick Answer: ต้องเก็บ VAT 7% จากลูกค้า ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย ทำรายงานภาษีซื้อขาย และยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขายเลย

ตามคู่มือ VAT ของกรมสรรพากร งานที่จะเพิ่มเข้ามามีประมาณนี้ค่ะ

1. เก็บภาษีขาย 7% จากลูกค้า (อัตรา 7% รวมภาษีท้องถิ่น ครม. อนุมัติให้ใช้ต่อถึง 30 กันยายน 2570)
2. ออกใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่ขาย แบบเต็มรูปหรืออย่างย่อ และเก็บสำเนาไว้อย่างน้อย 5 ปี
3. ทำรายงาน 3 ตัว คือ รายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ (สำหรับร้านขายสินค้า)
4. ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ยื่นออนไลน์ได้เพิ่มอีก 8 วัน
5. ขอใบกำกับภาษีจากผู้ขายทุกครั้งที่ซื้อของเข้าร้าน เพื่อนำภาษีซื้อมาหักภาษีขาย

พูดง่ายๆ คือ ภาษีที่ต้องจ่ายแต่ละเดือน = ภาษีขาย ลบ ภาษีซื้อ เดือนไหนภาษีซื้อมากกว่า ก็ขอคืนหรือยกไปเครดิตเดือนถัดไปได้

ราคาขายต้องเปลี่ยนไหม

Quick Answer: ต้องตัดสินใจว่าจะบวก 7% เพิ่มจากราคาเดิม หรือคงราคาเดิมแล้วถือว่า VAT รวมอยู่ในนั้น ซึ่งแปลว่ากำไรเราจะหายไปประมาณ 6.5% ของยอดขาย

ลองดูตัวอย่างครีมกระปุกละ 350 บาทนะคะ

วิธี	ลูกค้าจ่าย	เงินที่ร้านได้จริง (ก่อนหักภาษีซื้อ)
คงราคาเดิม (VAT รวมแล้ว)	350	ประมาณ 327
บวก VAT เพิ่ม	374.50	350

ร้านบนแพลตฟอร์มส่วนใหญ่เลือกคงราคาเดิมเพราะกลัวยอดตก ซึ่งก็แปลว่าต้องมานั่งคิดต้นทุนกันใหม่ วิธีตั้งราคาแบบเผื่อทุกอย่างไว้ อยู่ที่ สูตรตั้งราคาสินค้า

แต่ก็มีข้อดีที่หลายคนมองข้ามนะ ถ้าซื้อของเข้าจากผู้ขายที่จด VAT และได้ใบกำกับภาษีมา ภาษีซื้อก็เอามาหักได้ ต้นทุนจริงเลยลดลงไปบางส่วนค่ะ

ทำไมบางร้านเลือกจดก่อนถึงเกณฑ์

Quick Answer: ส่วนใหญ่เพราะลูกค้าเป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษีไปหักภาษีซื้อ หรือร้านมีต้นทุนซื้อของที่มี VAT สูงจนอยากนำภาษีซื้อมาหัก กฎหมายเปิดให้ผู้ที่รายรับไม่เกิน 1.8 ล้านขอจดเองได้

จดก่อนถึงเกณฑ์ อาจคุ้ม ถ้า

• ขายส่งให้ร้านค้าหรือบริษัทที่ขอใบกำกับภาษีเต็มรูปเป็นประจำ
• รับงานบริการให้องค์กร เช่น ทำคอนเทนต์ ทำเว็บ ที่ลูกค้ามักถามว่า “จด VAT ไหม”
• ซื้อวัตถุดิบหรืออุปกรณ์ราคาสูงที่มี VAT และอยากนำภาษีซื้อมาหัก
• ยอดขายโตเร็วมาก คาดว่าจะเกินเกณฑ์แน่ในไม่กี่เดือน อยากตั้งระบบให้เรียบร้อยก่อน

จดก่อน ไม่คุ้ม ถ้า

• ลูกค้าเป็นคนทั่วไปที่ซื้อใช้เอง ไม่ได้ใช้ใบกำกับภาษี
• ยังไม่มีเวลาหรือคนทำรายงานและยื่นแบบทุกเดือน
• กำไรต่อชิ้นบาง ถ้าต้องแบกภาษีขาย 7% เองจะแทบไม่เหลือ

ยื่นจด VAT ยังไง

Quick Answer: ยื่นแบบ ภ.พ.01 ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากรหรือที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ เมื่ออนุมัติจะได้ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) ซึ่งต้องแสดงไว้ที่สถานประกอบการ

ก่อนยื่น เตรียมของพวกนี้ไว้ให้พร้อมค่ะ

• บัตรประชาชน และทะเบียนบ้านหรือเอกสารสถานที่ประกอบการ
• ทะเบียนพาณิชย์ (ถ้ามี)
• ยอดขายย้อนหลังที่ทำให้รู้ว่าเกินเกณฑ์วันไหน
• ระบบบัญชีที่พร้อมทำรายงานทุกเดือน ถ้ายังจดรายรับรายจ่ายไม่เป็นระบบ เริ่มจาก ทำบัญชีร้านค้าออนไลน์เองแบบไม่ปวดหัว

เอาจริงๆ ร้านที่ยอดถึงขั้นต้องจด VAT ส่วนใหญ่ก็คุ้มที่จะจ้างนักบัญชีทำ ภ.พ.30 รายเดือนแล้วค่ะ แล้วก็เป็นจังหวะดีที่จะคิดเรื่อง จดบริษัทหรือเป็นบุคคลธรรมดาไปก่อน ไปพร้อมกัน

ถ้าเกินเกณฑ์มาแล้วแต่ยังไม่ได้จด

Quick Answer: รีบยื่นจดทันทีและปรึกษาสรรพากรพื้นที่หรือนักบัญชี เพราะยิ่งปล่อยนาน ภาษีย้อนหลัง เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนจะสะสมมากขึ้น

ที่เจ็บที่สุดของการจดช้าคือ VAT ที่ควรเก็บจากลูกค้าในช่วงนั้น เราไม่ได้เก็บ แต่ยังต้องจ่ายอยู่ดี เงินก้อนนี้เลยออกจากกำไรของเราเองล้วนๆ ยิ่งแก้เร็วก็ยิ่งเจ็บน้อยค่ะ

ต้องจด VAT ไม่ได้แปลว่าร้านเราแย่ลงนะคะ กลับกันเลย มันแปลว่าร้านโตมาถึงอีกขั้นแล้ว เตรียมตัวไว้ก่อนสักนิด ก้าวนี้ก็ไม่น่ากลัวหรอกค่ะ