จะมีลูกปีนี้ เช็กประกันสังคมก่อน: ส่งครบกี่เดือนถึงใช้สิทธิ์คลอดได้ (เผื่อเพิ่งเปลี่ยนงาน)

ตอนวางแผนมีลูก เรามักคิดเรื่องร่างกาย เรื่องเงินเก็บ เรื่องห้องนอนลูก แต่มีอีกเรื่องที่หลายคนมารู้ตัวตอนท้องได้หลายเดือนแล้ว คือ “เอ๊ะ เราเพิ่งย้ายงาน ประกันสังคมยังใช้คลอดได้ไหมนะ”

เรื่องนี้เช็กง่ายมากถ้าเช็กก่อนค่ะ เดี๋ยวเราสรุปให้ว่าต้องส่งกี่เดือน นับยังไง ใครมีสิทธิ์ ใครไม่มี และถ้ากำลังจะเปลี่ยนงานหรือลาออก ควรวางแผนแบบไหน

ประกันสังคมต้องส่งกี่เดือนถึงจะเบิกค่าคลอดได้

Quick Answer: ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ต้องส่งเงินสมทบอย่างน้อย 5 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนเดือนที่คลอด

นี่คือกติกาที่เอกสารสิทธิประโยชน์ของ BOI และ Policy Watch ไทยพีบีเอสสรุปตรงกัน ส่วนตัวบทในมาตรา 65 ของ พ.ร.บ.ประกันสังคม เขียนว่าต้องจ่ายเงินสมทบไม่น้อยกว่าห้าเดือน ภายในสิบห้าเดือนก่อนวันรับบริการทางการแพทย์

ลองนับแบบนี้ค่ะ

1. ดูว่ากำหนดคลอดเดือนไหน
2. นับย้อนกลับไป 15 เดือน (ไม่นับเดือนคลอด)
3. ในช่วงนั้น มีเดือนที่ส่งเงินสมทบรวมกันถึง 5 เดือนไหม

ตัวอย่าง ถ้ากำหนดคลอดเดือนกรกฎาคม 2570 ช่วงที่นับคือเมษายน 2569 ถึงมิถุนายน 2570 ในช่วงนี้ต้องมีเดือนที่ส่งอย่างน้อย 5 เดือน

ใช้สิทธิ์คลอดแล้วได้อะไรบ้าง

Quick Answer: ได้ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาทต่อครั้ง ค่าตรวจและฝากครรภ์รวมไม่เกิน 1,500 บาท และแม่ที่เป็นผู้ประกันตนได้เงินสงเคราะห์การหยุดงาน 50% ของค่าจ้าง 90 วัน (ปี 2569 สูงสุด 26,250 บาท)

สิทธิ์	ได้เท่าไหร่	หมายเหตุ
ค่าคลอดเหมาจ่าย	15,000 บาทต่อการคลอดหนึ่งครั้ง	คลอดที่โรงพยาบาลไหนก็ได้ ไม่จำกัดจำนวนครั้ง ถ้าเป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ เบิกได้ฝ่ายเดียว
ค่าตรวจและฝากครรภ์	ตามจริง รวมไม่เกิน 1,500 บาท	แบ่งจ่ายตามช่วงอายุครรภ์
เงินหยุดงานเพื่อคลอดบุตร	50% ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน	เฉพาะแม่ที่เป็นผู้ประกันตน เบิกได้ไม่เกิน 2 ครั้ง

ปีนี้มีเรื่องที่เปลี่ยนไปด้วยนะคะ Policy Watch ไทยพีบีเอสรายงานว่าตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 เพดานค่าจ้างของประกันสังคมขึ้นจาก 15,000 เป็น 17,500 บาท ใช้ถึงปี 2571 เงินหยุดงานเพื่อคลอดบุตรสูงสุดจึงขยับจาก 22,500 เป็น 26,250 บาทต่อครั้ง แล้วเพดานจะขยับอีกเป็น 20,000 บาทในปี 2572 ถึง 2574 และ 23,000 บาทตั้งแต่ปี 2575

ส่วนพ่อที่เป็นผู้ประกันตน ถ้าแม่ไม่ได้เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39 พ่อเบิกค่าคลอดแทนได้ แต่จะไม่ได้เงินหยุดงานส่วนของแม่ วิธียื่นเบิกจริงตอนคลอดแล้ว เก็บไว้อ่านทีหลังได้ที่ ค่าคลอดประกันสังคม เบิกได้ทั้งฝั่งแม่และพ่อไหม ยื่นยังไง

ม.33 ม.39 ม.40 ใครมีสิทธิ์คลอดบ้าง

Quick Answer: ม.33 (ลูกจ้าง) และ ม.39 (เคยเป็นลูกจ้างแล้วส่งต่อเอง) มีสิทธิ์กรณีคลอดบุตร ส่วน ม.40 (อาชีพอิสระ) ไม่มี สิทธิ์กรณีคลอดบุตร

ประเภท	ใคร	สิทธิ์คลอดบุตร
มาตรา 33	ลูกจ้างบริษัท นายจ้างหักเงินสมทบให้	มี
มาตรา 39	เคยเป็น ม.33 แล้วออกจากงาน สมัครส่งต่อเอง	มี
มาตรา 40	อาชีพอิสระ แม่ค้าออนไลน์ ฟรีแลนซ์	ไม่มี (ทางเลือกที่ 3 มีเงินสงเคราะห์บุตร ซึ่งเป็นคนละสิทธิ์)

ข้อนี้สำคัญมากสำหรับแม่ที่ทำธุรกิจเองหรือรับงานฟรีแลนซ์ค่ะ ถ้าเราเป็น ม.40 แล้วแฟนเป็นลูกจ้าง ม.33 ให้วางแผนเบิกค่าคลอดผ่านสิทธิ์ของแฟน ส่วนเงินหยุดงานจะไม่มี เพราะเป็นสิทธิ์ของแม่ที่เป็นผู้ประกันตนเท่านั้น ใครกำลังคิดจะออกมาทำงานอิสระ อ่านเพิ่มที่ ฟรีแลนซ์สำหรับแม่มือใหม่

เพิ่งเปลี่ยนงาน หรือกำลังจะลาออก ต้องวางแผนยังไง

Quick Answer: เดือนที่ส่งจากงานเก่าและงานใหม่นับรวมกันได้ ขอแค่ครบ 5 เดือนในช่วง 15 เดือนก่อนเดือนคลอด ส่วนคนที่ลาออก สมัคร ม.39 ได้ถ้าเคยส่ง ม.33 มาอย่างน้อย 12 เดือน และสมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน

เคสที่เจอบ่อย

• เปลี่ยนงานต่อเนื่อง ไม่มีช่วงว่าง ส่วนใหญ่ไม่มีปัญหา เพราะเดือนที่ส่งนับต่อกันได้
• ว่างงานหลายเดือนก่อนเริ่มงานใหม่ ลองนับดูว่าช่วง 15 เดือนก่อนกำหนดคลอด มีเดือนที่ส่งครบ 5 เดือนไหม
• เริ่มงานใหม่ครั้งแรก ให้นับว่ากว่าจะถึงเดือนก่อนคลอด จะส่งได้ครบ 5 เดือนหรือยัง ถ้าไม่ทัน ท้องนี้อาจใช้สิทธิ์ของแฟนแทน
• อยากลาออกมาเลี้ยงลูก ลองคุยกันก่อนว่าจะสมัคร ม.39 ต่อไหม Policy Watch ไทยพีบีเอสสรุปเงื่อนไขไว้ว่า ต้องเคยเป็น ม.33 มาไม่น้อยกว่า 12 เดือน และออกจากงานมาไม่เกิน 6 เดือน ม.39 ยังคุ้มครองกรณีคลอดบุตร แต่ต้องจ่ายเงินสมทบเองทุกเดือน และเงินหยุดงานคิดจากฐานของ ม.39 ซึ่งอาจได้น้อยกว่าตอนเป็น ม.33 ถามยอดจริงกับ 1506 ได้

ถ้าเป็นเรา คงไม่ลาออกช่วงท้องโดยยังไม่ได้เช็กเรื่องนี้ค่ะ โทรถาม 1506 ก่อนยื่นใบลาออกสักครั้ง ใช้เวลาไม่กี่นาที

เช็กว่าเราส่งเงินสมทบไปกี่เดือนแล้วได้ยังไง

Quick Answer: เข้าสู่ระบบบนเว็บไซต์ sso.go.th เพื่อดูข้อมูลผู้ประกันตนของเรา หรือโทรสายด่วน 1506 ซึ่งให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง

เตรียมเลขบัตรประชาชนไว้ แล้วถามให้ชัดสามข้อ

1. ตอนนี้เราเป็นผู้ประกันตนมาตราไหน
2. ส่งเงินสมทบเดือนล่าสุดเดือนไหน มีเดือนที่ขาดไหม
3. ถ้ากำหนดคลอดเดือน… จะครบเงื่อนไข 5 ใน 15 เดือนไหม

ถ้าพบว่าเดือนไหนหายไปทั้งที่ทำงานอยู่ ลองคุยกับฝ่ายบุคคลของบริษัทก่อนค่ะ อาจเป็นเรื่องการนำส่งที่ตกหล่น

นอกจากค่าคลอด มีสิทธิ์อะไรที่ควรเช็กไปพร้อมกัน

Quick Answer: เงินสงเคราะห์บุตร 1,000 บาทต่อเดือนต่อลูก ตั้งแต่แรกเกิดถึง 6 ปี สูงสุด 3 คน สำหรับ ม.33 และ ม.39 ที่ส่งเงินสมทบ 12 เดือนภายใน 36 เดือน และวันลาคลอดตามกฎหมายแรงงาน

• เงินสงเคราะห์บุตร เงื่อนไขต่างจากค่าคลอด คือต้องส่ง 12 เดือนใน 36 เดือน ไม่ใช่ 5 ใน 15 อ่านต่อที่ เงินสงเคราะห์บุตรจากประกันสังคม
• วันลาคลอด เป็นสิทธิ์ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน คนละส่วนกับเงินประกันสังคม สรุปไว้ใน ลาคลอดตามกฎหมายไทย ได้กี่วัน
• ฝากครรภ์ฟรี คนไทยทุกสิทธิ์ได้ฝากครรภ์ตามสิทธิ์ของ สปสช. ด้วย ดูรายละเอียดใน ฝากครรภ์ครั้งแรก

เช็กลิสต์ประกันสังคมก่อนเริ่มพยายามมีลูก

Quick Answer: รู้มาตราของตัวเองและแฟน นับเดือนที่ส่ง วางแผนถ้าจะเปลี่ยนงาน และตกลงว่าใครเป็นคนเบิกค่าคลอด

• เราเป็น ม.33 ม.39 หรือ ม.40 แล้วแฟนล่ะ
• เช็กประวัติส่งเงินสมทบผ่าน sso.go.th หรือ 1506
• ถ้าจะเปลี่ยนงานหรือลาออก วางแผนไม่ให้เดือนที่ส่งขาดช่วงยาว
• ถ้าลาออก ตัดสินใจเรื่องสมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน
• ตกลงกันว่าค่าคลอดจะเบิกในชื่อใคร (ถ้าแม่มีสิทธิ์ แม่ยื่นง่ายสุด เพราะยื่นเงินหยุดงานไปพร้อมกัน)

ตัวเลขประกันสังคมเปลี่ยนได้ตามกฎหมายและประกาศ ก่อนตัดสินใจเรื่องงาน เช็กกับ sso.go.th หรือ 1506 อีกรอบจะสบายใจสุดค่ะ ภาพรวมการเตรียมตัวด้านอื่นๆ อ่านต่อได้ที่ เตรียมตัวก่อนมีลูก คู่มือฉบับแม่ไทย

เรื่องเงินกับเอกสารอาจไม่โรแมนติกเท่าไหร่ แต่เคลียร์ไว้ตั้งแต่ตอนนี้ วันที่ท้องจริงจะได้มีแรงไปโฟกัสเรื่องที่สำคัญกว่านะคะ