ลูกเริ่มคลานแล้ว ลองมองบ้านในระดับสายตาลูก: 10 จุดที่ต้องปิดก่อนเกิดเรื่อง

เมื่อวานลูกยังนอนพลิกไปมาอยู่บนเสื่อ วันนี้หันไปอีกที อ้าว ไปถึงหน้าตู้ทีวีแล้ว มือกำลังจะคว้าสายชาร์จมือถือ ช่วงเริ่มคลานนี่แหละค่ะที่แม่หลายคนบอกว่า “ละสายตาไม่ได้แม้แต่วินาทีเดียว”

แต่เราจะจ้องลูกตลอด 24 ชั่วโมงไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือทำให้บ้าน “ปลอดภัยพอ” ก่อนลูกจะไปถึง ลองทำแบบนี้ก่อนเลย ก้มลงคลานรอบบ้านในระดับสายตาลูก แล้วดูว่าเห็นอะไรบ้าง เดี๋ยวเราไล่ 10 จุดหลักให้ ทั้งบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ และคอนโดค่ะ

1. หน้าต่างและระเบียง (จุดอันดับหนึ่งของคอนโด)

Quick Answer: ล็อกหน้าต่างและประตูระเบียงให้เปิดได้แคบ ย้ายเฟอร์นิเจอร์ที่ปีนได้ออกห่างจากหน้าต่าง และอย่าเชื่อว่ามุ้งลวดกันตกได้

• NHS (ระบบสาธารณสุขของอังกฤษ) แนะนำให้ติดตัวล็อกที่จำกัดการเปิดหน้าต่างให้แคบ น้อยกว่า 6.5 เซนติเมตร และให้ผู้ใหญ่ทุกคนรู้ว่ากุญแจอยู่ไหนเผื่อเกิดไฟไหม้
• AAP (สมาคมกุมารแพทย์อเมริกัน) แนะนำที่กั้นหน้าต่างแบบที่ผู้ใหญ่เปิดได้ สำหรับหน้าต่างที่สูงกว่าชั้นหนึ่ง และย้ำว่า มุ้งลวดไม่ได้กันตก
• ย้ายโซฟา เตียง กล่องของเล่น ออกจากหน้าต่างและประตูระเบียง เด็กที่เริ่มเกาะยืนจะใช้มันเป็นบันได
• ประตูกระจกบานเลื่อนไประเบียง ติดตัวล็อกเสริมด้านบนที่ลูกเอื้อมไม่ถึง และอย่าวางเก้าอี้หรือกระถางบนระเบียงที่ปีนข้ามราวได้

2. เฟอร์นิเจอร์และทีวีที่ล้มทับได้

Quick Answer: ยึดตู้ ชั้นหนังสือ ตู้ลิ้นชัก และชั้นวางทีวีติดผนัง เพราะลูกที่เริ่มเกาะยืนจะดึงและปีน

AAP แนะนำให้ยึดชั้นหนังสือ ตู้ลิ้นชัก และชั้นวางทีวีกับผนัง ทีวีจอแบนวางบนตู้เตี้ยเป็นจุดที่คนมองข้ามบ่อย ใช้สายรัดกันล้มยึดกับผนังหรือติดผนังไปเลย

คอนโดเช่าที่เจาะผนังไม่ได้ ลองคุยกับเจ้าของห้อง หรือย้ายของหนักไปไว้ในห้องที่ปิดประตูได้ แล้วเอาของหนักไว้ลิ้นชักล่างสุดค่ะ

3. สายม่าน สายไฟ และถุงพลาสติก

Quick Answer: เก็บสายม่านและสายมู่ลี่ให้สูงพ้นมือและผูกยึดให้ตึง ซ่อนสายไฟหลังเฟอร์นิเจอร์ และเก็บถุงพลาสติกให้พ้นมือ

• NHS เตือนว่าสายม่านที่ปล่อยห้อยอาจพันคอเด็กได้ในเวลาไม่นาน ให้ผูกเก็บกับตะขอบนผนังให้ตึง
• AAP แนะนำให้ใช้ม่านแบบไม่มีสาย ถ้าเป็นไปได้ และ อย่าวางเตียงหรือเปลลูกไว้ใกล้หน้าต่าง
• สายชาร์จมือถือ สายพัดลม สายไฟ ซ่อนหลังเฟอร์นิเจอร์หรือใช้ที่เก็บสาย
• ถุงพลาสติกและถุงช้อปปิ้ง เก็บในลิ้นชักสูง AAP เตือนว่าทำให้เด็กหายใจไม่ออกได้

4. ปลั๊กไฟและพัดลม

Quick Answer: ปิดปลั๊กไฟที่ไม่ได้ใช้ด้วยฝาปิดที่ไม่ใช่ชิ้นเล็กจนกลืนได้ และวางเฟอร์นิเจอร์บังปลั๊กที่ลูกชอบไป

AAP แนะนำให้ใช้ฝาปิดปลั๊กที่ไม่เป็นอันตรายต่อการสำลักในเต้าที่ไม่ใช้ ถ้าลูกชอบไปที่ปลั๊กจุดเดิมซ้ำๆ เอาเฟอร์นิเจอร์บังไว้เลย

บ้านไทยแทบทุกบ้านมีพัดลมตั้งพื้น ช่วงนี้ลองย้ายไปใช้แบบติดผนังหรือตั้งสูง หรือวางให้ห่างจากจุดที่ลูกคลานไปถึง นิ้วเล็กๆ ลอดตะแกรงได้ง่ายกว่าที่คิดค่ะ

5. ถ่านกระดุมและแม่เหล็ก

Quick Answer: ถ่านกระดุมและแม่เหล็กชิ้นเล็กอันตรายมากถ้ากลืน ต้องเก็บให้พ้นมือ ถ้าสงสัยว่าลูกกลืนเข้าไป ไปโรงพยาบาลทันที

• ถ่านกระดุม อยู่ในรีโมตทีวี รีโมตแอร์ กุญแจรถ นาฬิกา ของเล่นมีเสียง เครื่องชั่ง AAP และ NHS เตือนว่ากลืนแล้วทำให้เกิดแผลไหม้ภายในรุนแรงได้รวดเร็ว เช็กว่าฝาช่องถ่านมีน็อตปิดแน่น
• แม่เหล็กชิ้นเล็ก จากของเล่นหรือแม่เหล็กติดตู้เย็น NHS เตือนว่าถ้ากลืนหลายชิ้นอาจดูดติดกันในลำไส้

6. ยา ยาทาถูนวด และน้ำยาทำความสะอาด

Quick Answer: เก็บยาทุกชนิดและน้ำยาทำความสะอาดในตู้สูงที่ล็อกได้ อย่าพึ่งแค่ฝาขวดกันเด็กเปิด และถ้าลูกกลืนเข้าไป อย่าทำให้อาเจียน โทร 1367

• NHS ระบุว่ายาเป็นสาเหตุอันดับต้นที่เด็กต่ำกว่า 5 ขวบต้องนอนโรงพยาบาลจากสารพิษ โดยเฉพาะพาราเซตามอลและไอบูโพรเฟน
• รวมถึง ยาทาถูนวด ยาดม น้ำมันนวด ที่บ้านไทยมักวางไว้ข้างหมอนหรือบนโต๊ะเตี้ย ย้ายขึ้นที่สูงทั้งหมด
• น้ำยาล้างห้องน้ำ น้ำยาล้างจาน เจลบอลซักผ้า ที่มักอยู่ใต้ซิงก์ ย้ายขึ้นที่สูงหรือติดล็อกตู้ NHS เตือนว่าเจลบอลซักผ้าสีสวยเหมือนของเล่น
• AAP แนะนำว่า อย่าทำให้ลูกอาเจียน ถ้าสงสัยว่ากลืนสารพิษ ในไทยโทร ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี 1367 เพื่อขอคำแนะนำ

7. น้ำทุกจุด ถัง กะละมัง และห้องน้ำ

Quick Answer: NHS ระบุว่าทารกจมน้ำได้ในน้ำลึกเพียง 5 เซนติเมตร เทน้ำในถัง กะละมัง และอ่างทิ้งทุกครั้ง ปิดประตูห้องน้ำ และไม่ปล่อยลูกไว้ในน้ำคนเดียวแม้แป๊บเดียว

บ้านไทยมีน้ำอยู่หลายจุดที่เรามองข้าม ถังน้ำในห้องน้ำ กะละมังแช่ผ้า โอ่ง ถังเก็บน้ำหลังบ้าน AAP เตือนให้เทน้ำในภาชนะทิ้งทุกครั้งหลังใช้ และปิดประตูห้องน้ำไว้

ตอนอาบน้ำลูก ถ้าโทรศัพท์ดังหรือมีคนกดกริ่ง ห่อลูกด้วยผ้าแล้วอุ้มไปด้วย NHS ย้ำว่าเก้าอี้อาบน้ำเด็กไม่ใช่อุปกรณ์นิรภัย และแม้มีพี่ในอ่างด้วยก็ห้ามทิ้งไว้ค่ะ

8. ของร้อนในครัวและบนโต๊ะ

Quick Answer: วางกระติกน้ำร้อน หม้อหุงข้าว แก้วกาแฟ และเตารีดให้ไกลขอบโต๊ะและพ้นมือ และไม่ถือของร้อนตอนอุ้มลูก

• NHS บอกว่าเครื่องดื่มร้อนยังลวกผิวเด็กได้แม้ผ่านไป 15 นาทีหลังชง
• AAP ย้ำว่าห้ามถือของร้อนตอนอุ้มลูก และระหว่างทำกับข้าวให้ลูกอยู่ในคอกกั้นหรือเก้าอี้กินข้าว
• สายหม้อหุงข้าวและกระติกน้ำร้อนที่ห้อยลงมาจากโต๊ะ ลูกดึงแล้วทั้งหม้อจะคว่ำใส่ เก็บสายให้พ้นขอบ
• ผ้าปูโต๊ะที่ห้อยลงมา ลูกดึงแล้วของร้อนบนโต๊ะจะหล่นใส่ ช่วงนี้เก็บก่อนได้ค่ะ
• ถ้าลูกโดนลวก ล้างด้วยน้ำเย็นธรรมดาทันที ปิดแผลหลวมๆ และโทรปรึกษาหมอทุกครั้ง ตามคำแนะนำของ AAP

9. บันได และรถหัดเดิน

Quick Answer: บ้านที่มีบันไดติดที่กั้นทั้งบนและล่าง ยึดกับโครงบ้านให้แน่น และเลี่ยงรถหัดเดินที่อาจพาลูกตกบันได

• AAP แนะนำให้ติดที่กั้นทั้งด้านบนและล่างของบันไดตั้งแต่ลูกเริ่มคลาน เลี่ยงที่กั้นแบบพับยืดหดรูปข้าวหลามตัด ที่อาจหนีบแขนหรือคอ
• NHS แนะนำให้คงที่กั้นไว้จนลูกอย่างน้อย 2 ขวบ
• AAP แนะนำให้เลี่ยงรถหัดเดิน เพราะอาจคว่ำหรือพาเด็กลงบันได ให้ฝึกคลานและเกาะยืนบนพื้นดีกว่า
• ที่นอนสูง โซฟา โต๊ะเปลี่ยนผ้าอ้อม อย่าวางลูกทิ้งไว้แม้แป๊บเดียว ลูกวัยนี้พลิกและคลานเร็วมาก

10. ของชิ้นเล็กบนพื้น

Quick Answer: ลูกวัยนี้เอาทุกอย่างเข้าปาก เก็บเหรียญ กระดุม เข็มกลัด ฝาขวด และชิ้นส่วนของเล่นของพี่ให้พ้นพื้น ก้มลงเช็กพื้นบ่อยๆ

AAP แนะนำให้ก้มลงมองพื้นในระดับสายตาลูกเป็นประจำ ส่วน NHS เตือนให้แยกของเล่นของพี่ที่มีชิ้นเล็กออกจากน้อง ลองตั้งกติกาในบ้านว่าของเล่นชิ้นเล็กของพี่เล่นบนโต๊ะหรือในห้องที่ปิดประตูได้

ถ้าลูกเอาของเข้าปากบ่อย ไม่ต้องห้ามนะคะ เป็นพัฒนาการปกติของวัยนี้ ดูเพิ่มที่ เช็กลิสต์พัฒนาการลูก 6 เดือน แค่ทำให้สิ่งที่อยู่ในระยะเอื้อมถึงปลอดภัยพอก็พอ

ไปโรงพยาบาลเลยถ้า…

• สงสัยว่าลูกกลืนถ่านกระดุมหรือแม่เหล็ก แม้ลูกจะดูปกติดี
• สำลัก ไอไม่ออก หายใจไม่ได้ ร้องไม่มีเสียง ตัวเขียว (โทร 1669)
• กินยาหรือน้ำยาเข้าไป แล้วซึม ชัก อาเจียนซ้ำ หรือหายใจลำบาก (โทร 1669 ถ้าอาการยังดี โทร 1367 ขอคำแนะนำ)
• ตกจากที่สูงแล้วซึม อาเจียนซ้ำ ร้องไม่หยุด หรือมีเลือดออกจากหูหรือจมูก
• จมน้ำหรือหน้าคว่ำในน้ำ แม้จะฟื้นแล้วก็ตาม
• ถูกน้ำร้อนลวกเป็นบริเวณกว้าง ที่หน้า มือ หรืออวัยวะเพศ

ช่วงเดียวกันนี้ลูกเริ่มกินอาหาร อ่านเรื่องอาหารที่เสี่ยงสำลักได้ที่ มื้อแรกของลูก ส่วนตอนออกนอกบ้าน ดู คาร์ซีทเด็กแรกเกิดแบบไหนดี และภาพรวมทั้งขวบปีแรกอยู่ใน คู่มือขวบปีแรกของลูก ค่ะ

ไม่ต้องทำครบ 10 ข้อในวันเดียวนะคะ เริ่มจากหน้าต่าง ยา และน้ำก่อน แล้วค่อยไล่ไปทีละจุด บ้านที่ปลอดภัยพอ คือบ้านที่ลูกได้ออกสำรวจโลกเต็มที่ และแม่ได้หายใจโล่งขึ้นอีกนิด