mamamapa

วัยเตาะแตะSafetyอ่าน 9 นาที

ต้นไม้ฟอกอากาศได้จริงไหม? 10 ต้นยอดฮิต ต้นไหนวางได้ ต้นไหนต้องพ้นมือลูกเล็ก

งานวิจัยรวบรวม 30 ปีพบว่าต้นไม้ในบ้านแทบไม่ช่วยฟอกอากาศ ต้องใช้ 10 ถึง 1,000 ต้นต่อตารางเมตร PM2.5 ต้องพึ่งเครื่องฟอก HEPA ส่วนต้นไม้ยอดฮิตบางต้นระคายปากถ้าลูกกัด เช่น เดหลี พลูด่าง ไอวี่

LINE

ช่วงนี้ลิสต์ “10 ต้นไม้ฟอกอากาศ ปลูกไว้ในบ้านช่วงฝุ่น” ถูกส่งต่อกันในกลุ่มแม่ๆ แทบทุกกลุ่ม มีลิ้นมังกร เดหลี เศรษฐีเรือนใน หมากเหลือง พลูด่าง ครบชุด อ่านแล้วก็อยากรีบไปตลาดต้นไม้เลย

แต่ก่อนจะขนกลับบ้านมาวางข้างที่นอนลูก มีสองเรื่องที่อยากให้รู้ค่ะ เรื่องแรก ต้นไม้ฟอกอากาศได้น้อยกว่าที่ลิสต์บอกเยอะมาก เรื่องที่สอง บางต้นในลิสต์นี้ไม่ควรอยู่ในระยะที่มือเล็กๆ เอื้อมถึง

ต้นไม้ฟอกอากาศได้จริงไหม

Quick Answer: ในห้องจริงแทบไม่ช่วย ต้องใช้ต้นไม้ 10 ถึง 1,000 ต้นต่อตารางเมตร ถึงจะได้ผลเท่าการระบายอากาศปกติของบ้าน

ความเชื่อนี้มาจากการทดลองยุคเก่าที่เอาต้นไม้ใส่กล่องปิดขนาดราว 1 ลูกบาศก์เมตร แล้ววัดสารเคมีในกล่องที่ลดลง ผลออกมาดีจริง แต่ห้องนอนเราไม่ใช่กล่องปิดค่ะ

ปี 2019 ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัย Drexel ในสหรัฐฯ เอางานวิจัยกว่าสิบชิ้นในรอบ 30 ปีมาคำนวณใหม่ให้เทียบกับบ้านจริง ผลคือ ต้องวางต้นไม้ 10 ถึง 1,000 ต้นต่อตารางเมตร ถึงจะฟอกอากาศได้เท่ากับระบบระบายอากาศของอาคาร หรือการเปิดหน้าต่างไม่กี่บาน

ห้อง 12 ตารางเมตร เท่ากับต้องมีต้นไม้อย่างน้อย 120 ต้น นั่นคือป่าแล้วค่ะ ไม่ใช่ห้องนอน

ช่วงฝุ่น PM2.5 อะไรช่วยได้จริง

ถ้าซื้อต้นไม้เพราะห่วงเรื่องฝุ่น เงินก้อนนั้นไปอยู่ที่ตรงนี้คุ้มกว่า

  • เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA เลือกขนาดให้เหมาะกับห้อง เปิดในห้องที่ลูกนอนและเล่นนานที่สุด ดูรุ่นที่เราเทียบไว้ได้ที่ เครื่องฟอกอากาศห้องลูก
  • เช็กค่าฝุ่นก่อนเปิดหน้าต่าง ดูได้ในแอปของกรมควบคุมมลพิษ วันที่ฝุ่นสูงให้ปิดหน้าต่าง แล้วค่อยเปิดระบายอากาศช่วงที่ค่าลดลง
  • เปลี่ยนแผ่นกรองตามกำหนด แผ่นกรองที่ตันแล้วกรองได้น้อยลง
  • เช็ดใบต้นไม้บ้าง ฝุ่นเกาะใบได้ แต่ไม่ได้แปลว่าต้นไม้ดูดฝุ่นในห้องให้หมด

ต้นไม้ยังมีข้อดีอยู่นะคะ ห้องดูสดชื่น สบายตา ได้สอนลูกรดน้ำ ดูใบใหม่งอก แค่อย่าให้มันเป็นตัวหลักในการปกป้องปอดลูก

10 ต้นไม้ยอดฮิต ต้นไหนวางได้ ต้นไหนต้องพ้นมือลูก

Quick Answer: เศรษฐีเรือนใน เฟิร์นบอสตัน หมากเหลือง ปาล์มไผ่ จั๋ง ค่อนข้างปลอดภัย ส่วนเดหลี พลูด่าง ไอวี่ ลิ้นมังกร ยางอินเดีย ควรวางสูงหรือพ้นมือ

เด็กวัยเตาะแตะสำรวจโลกด้วยปาก ใบไม้ที่ห้อยลงมาระดับสายตาคือของเล่นชั้นดีในสายตาเขา และถ้าบ้านไหนมีหมาแมว ก็ต้องคิดเผื่อเขาด้วย

กลุ่มที่ค่อนข้างปลอดภัย

ต้นไม้ข้อมูลที่มี
เศรษฐีเรือนใน (Spider Plant)Missouri Poison Center ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อคน แต่ใบติดคอได้ ASPCA จัดว่าไม่เป็นพิษต่อหมาแมว
เฟิร์นบอสตัน (Boston Fern)ไม่เป็นพิษ ทั้งในข้อมูลด้านคนและ ASPCA
หมากเหลือง (Areca Palm)ASPCA จัดว่าไม่เป็นพิษต่อหมาแมว
ปาล์มไผ่ (Bamboo Palm)ASPCA จัดว่าไม่เป็นพิษต่อหมาแมว
จั๋ง (Lady Palm)ASPCA จัดว่าไม่เป็นพิษต่อหมาแมว

“ไม่เป็นพิษ” ไม่ได้แปลว่ากินได้นะคะ ถ้ากินเยอะก็ปวดท้องหรืออาเจียนได้ ใบแข็งๆ ติดคอได้ และดิน กรวด ปุ๋ยในกระถางก็ไม่ควรเข้าปากเหมือนกัน

กลุ่มที่ควรวางให้พ้นมือ

ต้นไม้ถ้าลูกกัดหรือโดนยาง
เดหลี (Peace Lily)มีผลึกแคลเซียมออกซาเลต แสบปาก ปากแดง น้ำลายไหล กลืนลำบาก
พลูด่าง (Golden Pothos)มีผลึกแคลเซียมออกซาเลต อาการคล้ายเดหลี ต้นนี้เลื้อยห้อยลงมา ลูกจึงเอื้อมถึงง่าย
ไอวี่ (English Ivy)ใบมีสารซาโปนิน อาจอาเจียน ปวดท้อง น้ำลายไหล ท้องเสีย
ลิ้นมังกร (Snake Plant)Missouri Poison Center ระบุว่าอาจคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ASPCA จัดว่าเป็นพิษต่อหมาแมว
ยางอินเดีย (Rubber Plant)ยางสีขาวทำให้ผิว ตา และปาก แสบแดงได้

ข้อมูลบางต้นไม่ตรงกันทุกแหล่งนะคะ เช่น เอกสารปี 2015 ของมหาวิทยาลัยเนแบรสกา จัดลิ้นมังกรและยางอินเดียว่าไม่เป็นพิษ แต่ศูนย์พิษวิทยามิสซูรีบอกว่าทำให้ท้องไส้ปั่นป่วนและระคายผิวได้ เราเลือกเชื่อแบบระวังไว้ก่อน วางพ้นมือดีกว่าค่ะ

ข่าวดีคือ ต้นไม้ส่วนใหญ่ในลิสต์นี้ทำให้เกิดอาการที่ปากหรือท้องไส้ ไม่ได้รุนแรงทันที แต่ไม่ควรรอดูเองที่บ้าน

วางต้นไม้ยังไงให้บ้านมีลูกเล็กปลอดภัย

  • วางต้นกลุ่มพ้นมือไว้สูง บนชั้นที่ลูกปีนไม่ถึง หรือในห้องที่ลูกไม่เข้า ไม่ใช่แค่โต๊ะเตี้ย
  • ระวังต้นเลื้อย ใบที่ห้อยลงมาดึงได้ กระถางแขวนก็ไม่ควรห้อยต่ำ
  • กระถางหนักฐานกว้าง กระถางใหญ่ล้มทับเด็กได้ ถ้าลูกชอบเกาะดึงตัวขึ้นยืน
  • ปิดหน้าดินด้วยกรวดก้อนใหญ่ ช่วยให้ลูกขุดดินกินยากขึ้น เลือกก้อนที่ใหญ่เกินกว่าจะเข้าปากได้
  • เก็บปุ๋ยและยาฆ่าแมลงแยกไว้ในตู้ล็อก ของพวกนี้อันตรายกว่าใบไม้เสียอีก
  • จดชื่อต้นไม้ทุกต้นในบ้าน แปะป้ายหรือถ่ายรูปเก็บไว้ในมือถือ ถ้าเกิดเรื่องจะได้บอกหมอได้ทันที
  • สอนลูกเรื่อยๆ “ต้นไม้ไว้ดู ไม่ได้ไว้กินนะ” ให้ลูกช่วยรดน้ำด้วยกัน จะได้คุ้นว่าต้นไม้ไม่ใช่ของกิน

ลูกกัดหรือกินใบต้นไม้ ต้องทำยังไง

Quick Answer: เอาเศษใบออก เช็ดปาก ล้างมือ ให้จิบน้ำ แล้วโทรศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี 1367 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง

  1. เอาเศษใบไม้ออกจากปาก ใช้ผ้านุ่มเช็ดในปากเบาๆ แล้วล้างมือลูก
  2. ให้จิบน้ำหรือนม ช่วยล้างเศษที่ค้างในปาก ศูนย์พิษวิทยามิสซูรีแนะว่า ถ้าเป็นต้นที่มีผลึกออกซาเลตอย่างเดหลีหรือพลูด่าง ของเย็นๆ อย่างนมเย็นหรือไอติมแท่งช่วยให้ปากสบายขึ้น
  3. ถ่ายรูปต้นไม้หรือเก็บใบไว้ และกะว่าลูกกินไปมากแค่ไหน กี่โมง
  4. โทร 1367 ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี ตลอด 24 ชั่วโมง ให้คำปรึกษาทั้งแพทย์และประชาชน บอกชื่อต้นไม้ อายุลูก และอาการตอนนี้

โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที ถ้า

  • หายใจลำบาก เสียงหายใจผิดปกติ
  • ปาก ลิ้น หรือคอบวมมาก กลืนน้ำลายไม่ได้
  • ซึม ปลุกยาก หรือชัก
  • อาเจียนไม่หยุด

ถ้ายางต้นไม้เข้าตาหรือโดนผิวแล้วแดงแสบ ให้ล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วโทร 1367 ถามต่อได้ค่ะ

สรุปสั้นๆ ก่อนไปตลาดต้นไม้

  • ซื้อต้นไม้เพราะชอบ เพราะสวย ไม่ใช่เพราะหวังให้ฟอกอากาศ
  • ช่วงฝุ่น ลงทุนกับเครื่องฟอก HEPA และเช็กค่าฝุ่นก่อนเปิดหน้าต่าง
  • บ้านมีลูกเล็ก เริ่มจากเศรษฐีเรือนใน เฟิร์นบอสตัน หรือปาล์ม
  • เดหลี พลูด่าง ไอวี่ ลิ้นมังกร ยางอินเดีย มีได้ แต่ต้องวางสูงหรือพ้นมือ
  • เมมเบอร์ 1367 ไว้ในมือถือ วันนี้เลยค่ะ
FAQ

คำถามที่แม่ๆ ถามบ่อย

  1. 01ต้นไม้ฟอกอากาศ ช่วยได้จริงไหม

    ช่วยน้อยมากในบ้านจริง งานรีวิวของ Drexel ปี 2019 รวมงานวิจัยกว่าสิบชิ้นในรอบ 30 ปี พบว่าต้องใช้ต้นไม้ 10 ถึง 1,000 ต้นต่อตารางเมตร ถึงจะช่วยได้เท่าระบบระบายอากาศของอาคาร หรือการเปิดหน้าต่างไม่กี่บาน ผลการทดลองเดิมมาจากกล่องปิดขนาดราว 1 ลูกบาศก์เมตร ซึ่งต่างจากห้องจริงมาก

  2. 02ต้นไม้ช่วยกรองฝุ่น PM2.5 ได้ไหม

    ไม่ควรพึ่งต้นไม้สำหรับ PM2.5 ตัวช่วยหลักคือเครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA ขนาดเหมาะกับห้อง เช็กค่าฝุ่นในแอปของกรมควบคุมมลพิษก่อนเปิดหน้าต่าง และเช็ดใบต้นไม้บ้างเพราะฝุ่นเกาะ

  3. 03ต้นไม้ในบ้านต้นไหนปลอดภัยกับเด็กเล็ก

    จากรายการยอดฮิต เศรษฐีเรือนในกับเฟิร์นบอสตันมีข้อมูลว่าไม่เป็นพิษ หมากเหลือง ปาล์มไผ่ และจั๋ง ASPCA จัดว่าไม่เป็นพิษต่อหมาแมว แต่ต้นที่ไม่เป็นพิษก็ยังทำให้ปวดท้องได้ถ้ากินเยอะ และใบหรือดินก็ติดคอได้ ทุกต้นจึงควรสอนลูกว่าห้ามเอาเข้าปาก

  4. 04เดหลี พลูด่าง อันตรายกับเด็กไหม

    สองต้นนี้มีผลึกแคลเซียมออกซาเลต ถ้าเด็กกัดใบจะแสบปาก ปากแดง น้ำลายไหล บางคนกลืนลำบากหรืออาเจียน ส่วนใหญ่อาการเป็นที่ปาก แต่ควรวางให้พ้นมือ และโทรปรึกษา 1367 ถ้าลูกกัดกิน

  5. 05ลูกกินใบต้นไม้ ต้องทำยังไง

    เอาเศษใบออกจากปาก ใช้ผ้านุ่มเช็ดในปาก ล้างมือลูก ให้จิบน้ำ ถ่ายรูปต้นไม้หรือจำชื่อไว้ แล้วโทรศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี 1367 ถ้าลูกหายใจลำบาก ปากหรือลิ้นบวมมาก ซึม หรือชัก โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที

Ask MamaMapa

มีคำถามที่ยังหาคำตอบไม่เจอ?

พิมพ์มาได้เลย ไม่ต้องบอกชื่อ เราอ่านทุกข้อ และคำถามที่แม่ๆ ถามกันเยอะ เราจะหาหลักฐานแล้วเขียนเป็นบทความให้ค่ะ

เราไม่ใช่แพทย์ ถ้าเร่งด่วนหรือลูกไม่สบาย ปรึกษาคุณหมอหรือโทร 1669 ก่อนนะคะ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  1. Drexel University: Study Finds Potted Plants Don't Improve Indoor Air Quality (พ.ย. 2562)
  2. Missouri Poison Center: The Common Houseplant, Lovely to Look At, Unsafe to Eat
  3. University of Nebraska-Lincoln Extension, Lancaster County: Toxicity of Common Houseplants
  4. ASPCA: Toxic and Non-Toxic Plants
  5. ASPCA: Peace Lily
  6. ASPCA: Golden Pothos
  7. ASPCA: English Ivy
  8. ASPCA: Snake Plant
  9. Pet Poison Helpline: Rubber Tree Plant
  10. ศูนย์พิษวิทยารามาธิบดี: สายด่วน 1367 ตลอด 24 ชั่วโมง
  11. PPTV: ต้นไม้ฟอกอากาศ ช่วยลดฝุ่นได้จริงไหม (พ.ย. 2569)

Safety

Tips แม่

ลูกอยู่ช่วงไหน? แตะเพื่อเปลี่ยน