จดบริษัทเลย หรือเป็นบุคคลธรรมดาไปก่อน: จุดที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนแล้ว

พอร้านเริ่มขายดี คำแนะนำที่มักจะตามมาคือ “จดบริษัทสิ จะได้เสียภาษีน้อยลง ดูเป็นมืออาชีพด้วย” ฟังแล้วก็อยากรีบไปจดเลยใช่ไหมคะ แต่หลายคนจดไปแล้วเพิ่งมารู้ว่า ทุกปีต้องจ่ายค่าทำบัญชี ค่าสอบบัญชี แถมมีเอกสารต้องส่งตามกำหนดงอกขึ้นมาอีกหลายอย่าง

เราไม่ได้จะตัดสินว่าแบบไหนดีกว่านะคะ แต่จะกางตัวเลขจริงให้ดูว่าร้านขนาดไหนเหมาะกับแบบไหน แล้วสัญญาณอะไรที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนแล้ว

Note: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะบุคคล ตัวเลขตัวอย่างคำนวณแบบง่าย ก่อนตัดสินใจควรให้นักบัญชีคำนวณจากตัวเลขจริงของร้าน หรือสอบถามกรมสรรพากร 1161 และกรมพัฒนาธุรกิจการค้า 1570

บุคคลธรรมดา กับ บริษัท ต่างกันตรงไหนบ้าง

Quick Answer: บุคคลธรรมดาเสียภาษีจากรายได้หักค่าใช้จ่าย ในอัตราก้าวหน้า 5 ถึง 35% ส่วนบริษัทเสียภาษีจากกำไรสุทธิ ถ้าเป็น SME ได้ยกเว้น 300,000 บาทแรก แลกกับภาระบัญชีและสอบบัญชีทุกปี

เรื่อง	บุคคลธรรมดา	บริษัทจำกัด / หจก. (SME)
ภาษีเงินได้	อัตราก้าวหน้า 5 ถึง 35% ของเงินได้สุทธิ (150,000 บาทแรกยกเว้น)	กำไรไม่เกิน 300,000 บาท ยกเว้น, 300,001 ถึง 3 ล้านบาท 15%, เกิน 3 ล้านบาท 20%
หักค่าใช้จ่าย	ขายสินค้าเลือกหักเหมา 60% หรือตามจริง	หักตามจริงเท่านั้น ต้องมีหลักฐาน
บัญชี	รายงานเงินสดรับจ่าย ทำเองได้	ต้องมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย
สอบบัญชี	ไม่ต้อง	บริษัทต้องมีผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ทุกปี
เงินในร้าน	เป็นเงินเราเลย	เป็นเงินบริษัท เอาออกมาได้ทางเงินเดือนหรือเงินปันผล
ความรับผิด	รับผิดไม่จำกัด	บริษัทจำกัดรับผิดไม่เกินค่าหุ้นที่ยังส่งไม่ครบ

อัตรา SME ใช้กับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าและบริการไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี ถ้าไม่เข้าเงื่อนไขนี้ ก็เสียอัตราทั่วไป 20% ของกำไรทั้งหมดค่ะ

ลองเทียบตัวเลข ร้านเล็กกับร้านกลาง จ่ายต่างกันเท่าไหร่

Quick Answer: ร้านที่ยอดขายหลักแสนถึงไม่กี่แสน แทบไม่ได้ประโยชน์จากการจดบริษัท แต่ร้านที่กำไรถึงหลายแสนบาทต่อปี ภาษีรวมอาจลดลงได้หลายหมื่นบาท ถ้าคุ้มกับค่าบัญชีรายปี

ลองสมมติว่าเป็นคุณแม่โสด รายได้มาจากร้านอย่างเดียว ใช้แค่ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (ชีวิตจริงมีลดหย่อนอื่นอีก เช่น บุตร ประกันสังคม)

ตัวอย่าง A: ยอดขายปีละ 600,000 บาท ต้นทุนจริงประมาณ 50%

• บุคคลธรรมดา หักเหมา 60% เหลือ 240,000 หักลดหย่อน 60,000 เหลือเงินได้สุทธิ 180,000 บาท ภาษีประมาณ 1,500 บาท
• ถ้าเป็นบริษัท กำไรประมาณ 300,000 บาท อยู่ในช่วงยกเว้นพอดี แต่ต้องจ่ายค่าทำบัญชีและค่าสอบบัญชีทุกปี ซึ่งมักมากกว่า 1,500 บาทหลายเท่า

ร้านขนาดนี้ อยู่แบบบุคคลธรรมดาคุ้มกว่าแบบไม่ต้องคิดเลย ค่ะ

ตัวอย่าง B: ยอดขายปีละ 3,000,000 บาท ต้นทุนจริง 75% กำไร 750,000 บาท

แบบบุคคลธรรมดา (หักตามจริง เพราะต้นทุนเกิน 60%)

ขั้นตอน	บาท
เงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายจริง	750,000
หักลดหย่อนส่วนตัว	60,000
เงินได้สุทธิ	690,000
ภาษี (0 + 7,500 + 20,000 + 28,500)	ประมาณ 56,000

แบบบริษัท สมมติจ่ายเงินเดือนตัวเองเดือนละ 30,000 บาท (360,000 บาทต่อปี ซึ่งบริษัทนำไปหักเป็นค่าใช้จ่ายได้)

ขั้นตอน	บาท
กำไรบริษัทหลังหักเงินเดือน	390,000
ภาษีบริษัท (300,000 แรกยกเว้น, ส่วนที่เหลือ 15%)	13,500
ภาษีเงินเดือนของเรา (หักค่าใช้จ่าย 100,000 ลดหย่อน 60,000 เหลือ 200,000)	ประมาณ 2,500
รวมภาษี	ประมาณ 16,000

ดูเหมือนประหยัดได้ราว 40,000 บาท แต่ใจเย็นๆ ก่อนนะคะ ยังมีอีกหลายอย่างต้องหักออก

• ค่าทำบัญชีรายเดือนและค่าสอบบัญชีรายปี (ราคาตลาดต่างกันมาก ลองขอใบเสนอราคาสัก 2 ถึง 3 เจ้า)
• กำไรที่เหลือในบริษัทยังไม่ใช่เงินเรา ถ้าจ่ายเป็นเงินปันผลจะโดนหักภาษี ณ ที่จ่าย 10%
• ถ้าบริษัทจ้างเราเป็นลูกจ้าง อาจมีเรื่องประกันสังคมและภาษีหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนเพิ่ม
• ยอดขาย 3 ล้านเกินเกณฑ์ VAT แล้ว ทั้งสองแบบต้องจด VAT เหมือนกัน

ร้านขนาดนี้แหละค่ะ ที่ถึงเวลา นั่งคุยกับนักบัญชีจริงจัง แล้ว

จดบริษัทแล้ว มีภาระอะไรเพิ่มทุกปี

Quick Answer: ต้องมีผู้ทำบัญชี ปิดงบทุกปี ให้ผู้สอบบัญชีรับรอง ประชุมผู้ถือหุ้น ส่งงบให้กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และยื่นภาษีนิติบุคคลปีละ 2 ครั้ง แม้ปีนั้นจะขาดทุนก็ต้องทำ

ตามคู่มือนิติบุคคลตั้งใหม่ของ DBD และคู่มือภาษี SME ของกรมสรรพากร งานที่ต้องทำมีประมาณนี้

• จัดให้มีผู้ทำบัญชี ที่มีคุณสมบัติตามกฎหมาย
• ผู้สอบบัญชีตรวจและรับรองงบการเงิน ทุกปี บริษัทจำกัดต้องใช้ CPA ส่วน หจก. ที่ทุนไม่เกิน 5 ล้าน สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้าน และรายได้รวมไม่เกิน 30 ล้าน ใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ได้
• ประชุมผู้ถือหุ้นครั้งแรกภายใน 6 เดือน หลังจดทะเบียน และประชุมสามัญทุกปี
• ส่งงบการเงิน ผ่านระบบ DBD e-Filing ตามกำหนด และส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นภายใน 14 วันหลังประชุมสามัญ
• ยื่น ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี) ภายใน 2 เดือนหลังครบ 6 เดือนแรก และ ภ.ง.ด.50 (ทั้งปี) ภายใน 150 วันนับจากวันปิดรอบบัญชี
• แยกเงินบริษัทกับเงินส่วนตัวเด็ดขาด หยิบเงินบริษัทมาใช้ส่วนตัวไม่ได้แบบเดิมแล้ว

ข้อสุดท้ายนี่แหละ ที่แม่ค้าหลายคนบอกว่าปรับตัวยากที่สุด

จดบริษัทต้องใช้อะไร เสียค่าจดเท่าไหร่

Quick Answer: ต้องมีผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน ค่าธรรมเนียมจดหนังสือบริคณห์สนธิ 500 บาท และจัดตั้งบริษัท 5,000 บาท บวกอากรแสตมป์ จดออนไลน์ผ่าน DBD Biz Regist ได้

• ผู้เริ่มก่อการตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป (เช่น เรากับสามี หรือพี่น้อง)
• ชื่อบริษัทที่จองผ่านแล้ว
• ทุนจดทะเบียน (ร้านเล็กส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องจดสูง ถ้าทุนชำระไม่เกิน 5 ล้านบาทก็ยังได้อัตรา SME)
• ค่าธรรมเนียมตามคู่มือ DBD: หนังสือบริคณห์สนธิ 500 บาท, จัดตั้งบริษัทจำกัด 5,000 บาท, อากรแสตมป์หนังสือบริคณห์สนธิ 200 บาท

ค่าจดจ่ายครั้งเดียวจบ แต่ที่ต้องเอามาคิดจริงๆ คือ ค่าใช้จ่ายรายปีที่ตามมาตลอดชีวิตบริษัท ค่ะ

สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนแล้ว

Quick Answer: ให้เริ่มคิดจริงจังเมื่อมีสัญญาณอย่างน้อย 2 ข้อขึ้นไปจากลิสต์ด้านล่าง โดยเฉพาะเรื่องกำไรสูงจนภาษีบุคคลธรรมดาขึ้นขั้น 15 ถึง 20%

• กำไรสุทธิต่อปีสูงหลายแสนบาทขึ้นไป และต้นทุนจริงสูงกว่า 60% จนหักเหมาไม่คุ้ม
• มีลูกค้าองค์กรหรือห้าง ที่ขอทำสัญญากับนิติบุคคล หรือต้องการใบกำกับภาษีจากบริษัท
• อยากแยกความเสี่ยง เช่น สั่งของล็อตใหญ่ เช่าโกดัง จ้างพนักงาน
• มีหุ้นส่วนจริงจัง ที่ควรมีสัดส่วนหุ้นชัดเจน
• อยากขอสินเชื่อธุรกิจหรือหานักลงทุน ซึ่งมักต้องการงบการเงินที่ตรวจสอบแล้ว
• พร้อมจ่ายนักบัญชี และพร้อมแยกเงินบ้านกับเงินร้านแบบเด็ดขาด

ถ้ายังไม่เข้าสักข้อ ไม่เป็นไรเลยค่ะ อยู่แบบบุคคลธรรมดาให้ถูกต้อง ยื่นภาษีครบ จดทะเบียนพาณิชย์ ทำบัญชีรับจ่ายให้ดี ก็เป็นธุรกิจมืออาชีพได้เหมือนกัน

ระหว่างนี้ ควรเตรียมอะไรไว้ก่อน

Quick Answer: ทำตัวเลขร้านให้ชัดตั้งแต่ตอนเป็นบุคคลธรรมดา เพราะวันที่ต้องตัดสินใจ นักบัญชีจะถามหาตัวเลขยอดขาย ต้นทุน และกำไรจริงย้อนหลังอย่างน้อย 1 ปี

1. จดทะเบียนพาณิชย์ให้เรียบร้อย อ่านขั้นตอนได้ที่ ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม
2. ยื่นภาษีบุคคลธรรมดาให้ครบทั้ง ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90 ดูภาพรวมที่ แม่ค้าออนไลน์ต้องเสียภาษีไหม
3. เริ่มจดรายรับรายจ่ายและเก็บใบเสร็จ ตามวิธีใน ทำบัญชีร้านค้าออนไลน์เองแบบไม่ปวดหัว
4. ถ้ายอดขายใกล้ 1.8 ล้านบาท อ่าน ต้องจด VAT ตอนไหน ประกอบด้วย เพราะเรื่อง VAT จะมาถึงก่อนเรื่องบริษัทเสมอ

ไม่ต้องรีบเป็นบริษัทเพื่อให้รู้สึกว่าเป็นธุรกิจจริงหรอกนะคะ ร้านเล็กที่ตัวเลขชัด ยื่นภาษีครบ ก็แข็งแรงมากแล้ว