mamamapaแผนที่ของแม่

03 · ทารกแรกเกิดตอบให้ชัดอ่าน 6 นาที

ทาแป้งเด็กหลังอาบน้ำ ความเคยชินที่หมอเด็กหลายคนขอให้เลิก (แล้วใช้อะไรแทน)

โรยแป้งเด็กหลังอาบน้ำเป็นภาพที่เห็นกันจนชิน แต่องค์กรกุมารแพทย์แนะนำให้เลี่ยงแป้งทัลคัม เพราะผงแป้งฟุ้งเข้าจมูกลูกได้ง่าย มาดูเหตุผล และวิธีดูแลผิวลูกแบบไม่ต้องพึ่งแป้ง

อาบน้ำเสร็จ ซับตัว แล้วก็โรยแป้งให้ขาวทั้งตัว หอมฟุ้งไปทั้งห้อง หลายบ้านโตมากับภาพนี้เลยค่ะ คุณยายทำ แม่เราทำ เราก็ทำตามมาแบบไม่ได้คิดอะไร

แต่ถ้าไปถามกุมารแพทย์ยุคนี้ คำตอบส่วนใหญ่จะออกมาคล้ายๆ กันว่า “ไม่ต้องใช้ก็ได้นะคะ” บางองค์กรถึงขั้นแนะนำให้เลี่ยงไปเลยด้วย มาดูกันว่าเพราะอะไร

แป้งเด็กจำเป็นกับทารกไหม

คำตอบสั้นๆ: ไม่จำเป็นค่ะ ผิวทารกไม่ได้ต้องการแป้งเพื่อสุขภาพผิว ความรู้สึกว่า “ตัวแห้ง หอม สะอาด” เป็นความเคยชินมากกว่าความจำเป็น

แป้งทำให้ผิวรู้สึกแห้งและลื่นก็จริง แต่ถ้าเราซับตัวให้แห้งดีๆ ใส่เสื้อผ้าที่ระบายอากาศ แล้วให้ลูกอยู่ในที่อากาศถ่ายเท ก็ได้ผลเหมือนกัน แถมไม่มีความเสี่ยงอะไรเลยด้วย

ทำไมหมอเด็กถึงไม่แนะนำ

คำตอบสั้นๆ: เพราะผงแป้งฟุ้งเข้าจมูกและปอดลูกได้ง่าย และแป้งทัลคัมบางชนิดมีข้อกังวลเรื่องการปนเปื้อน

เหตุผลหลักๆ มีอยู่ 2 ข้อค่ะ

  1. การสูดผงแป้ง ทารกหายใจเร็วและอยู่ใกล้จุดที่เราโรยแป้งมาก เวลาเขย่ากระป๋อง ผงละเอียดจะฟุ้งขึ้นมาในระดับจมูกลูกพอดี ถ้าสูดเข้าไปมากๆ อาจระคายเคืองทางเดินหายใจหรือเกิดปัญหาที่ปอดได้
  2. ข้อกังวลเรื่องทัลคัม เว็บไซต์ HealthyChildren.org ขององค์กรกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) ระบุว่าแป้งที่มีทัลคัมอาจปนเปื้อนแร่ใยหิน และฉลากไม่จำเป็นต้องบอก จึงแนะนำให้พ่อแม่ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีทัลคัม ส่วนหน่วยงานสาธารณสุขของแคนาดาก็เคยเตือนให้เก็บแป้งให้ห่างจากหน้าเด็ก

แล้วแป้งข้าวโพด หรือแป้งออร์แกนิกล่ะ

คำตอบสั้นๆ: ดีกว่าในแง่ไม่มีทัลคัม แต่ยังเป็นผงที่สูดเข้าไปได้อยู่ดี

แป้งจากข้าวโพดหรือข้าวไม่ต้องห่วงเรื่องแร่ใยหิน แต่ AAP ก็ยังเตือนว่าถ้าสูดเข้าไปก็ระคายเคืองทางเดินหายใจได้อยู่ดี บ้านไหนยังอยากใช้ ลองทำแบบนี้นะคะ

  • เทแป้งใส่มือตัวเองก่อน ห่างจากตัวลูก แล้วค่อยลูบบางๆ
  • ห้ามเขย่ากระป๋องโรยบนตัวลูกโดยตรง
  • ไม่ใช้บริเวณหน้าและลำคอ
  • เก็บกระป๋องให้พ้นมือเด็ก เพราะเด็กเล็กชอบหยิบมาเล่น แล้วเทใส่หน้าตัวเองแบบไม่ทันตั้งตัว

อากาศบ้านเราร้อน ไม่ทาแป้งลูกจะผดขึ้นไหม

คำตอบสั้นๆ: ผดผื่นจากความร้อนป้องกันได้ด้วยการระบายความร้อน ไม่ใช่ด้วยแป้ง

ผดเกิดจากเหงื่อที่ระบายออกไม่ทันแล้วติดอยู่ใต้ผิว ทางที่ได้ผลกว่าคือแบบนี้ค่ะ

  • ใส่เสื้อผ้าฝ้ายบางๆ ไม่ห่อตัวหรือใส่หลายชั้นเกินไป
  • ให้ลูกนอนในห้องที่อากาศถ่ายเท เปิดพัดลมหรือแอร์ในอุณหภูมิที่พอดี
  • ซับเหงื่อตามคอ ข้อพับแขน ข้อพับขาให้แห้งบ่อยๆ
  • อาบน้ำหรือเช็ดตัวด้วยน้ำอุ่นพอดีในวันที่ร้อนมาก

แถมถ้าโรยแป้งตอนผิวยังชื้นเหงื่อ บางทีแป้งจะจับตัวเป็นคราบตามข้อพับ กลายเป็นระคายหนักกว่าเดิมอีกนะคะ

ผื่นผ้าอ้อม แป้งช่วยได้ไหม

คำตอบสั้นๆ: สิ่งที่ช่วยจริงคือเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อย ปล่อยให้ผิวแห้ง และทาครีมกั้นความชื้น

ดูแลผื่นผ้าอ้อมแบบง่ายๆ ได้ตามนี้

  1. เปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีที่เปียกหรือเปื้อน
  2. ทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าหรือทิชชูเปียกสูตรไม่มีน้ำหอม
  3. ซับเบาๆ ให้แห้ง ไม่ถู และถ้าได้ ให้ลูกโล่งๆ สักพัก
  4. ทาครีมกั้นความชื้น เช่น ครีมที่มีซิงค์ออกไซด์ บางๆ ทุกครั้งที่เปลี่ยน

ถ้าผื่นไม่ดีขึ้นใน 2 ถึง 3 วัน มีตุ่มหนอง แผลพุพอง หรือลูกมีไข้ ให้พาไปพบแพทย์นะคะ

หลังอาบน้ำ ใช้อะไรแทนแป้งดี

คำตอบสั้นๆ: ส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้อะไรเลย ถ้าผิวลูกดูแห้ง ค่อยทาบำรุงสูตรไม่มีน้ำหอมบางๆ ตอนผิวยังหมาด

รูทีนหลังอาบน้ำง่ายๆ แค่นี้ก็พอแล้วค่ะ

  • ซับตัวเบาๆ ด้วยผ้านุ่ม เน้นซอกคอ รักแร้ ข้อพับ และหลังหู
  • ถ้าผิวแห้ง ทาครีม โลชั่น หรือออยล์ที่ ไม่มีน้ำหอม ส่วนผสมสั้น ใช้แค่นิดเดียว
  • ใส่เสื้อผ้าฝ้ายที่ซักด้วยน้ำยาอ่อนโยน

ใครกำลังหาออยล์ ลองเลือกสูตรเรียบง่าย ไม่มีน้ำหอม ส่วนผสมน้อยตัว และมีเลขจดแจ้ง อย. ชัดเจน ไม่ว่าจะเลือกแบรนด์ไหน ให้ทดสอบกับผิวลูกจุดเล็กๆ ก่อนเสมอ

สรุป

ถ้าที่ผ่านมาเคยใช้แป้งกับลูก ไม่ต้องรู้สึกผิดเลยนะคะ เราทุกคนก็ทำตามสิ่งที่ส่งต่อกันมาทั้งนั้น วันนี้แค่รู้เพิ่มอีกนิดว่า ลูกไม่ได้ต้องการแป้ง ซับให้แห้ง ใส่เสื้อผ้าโปร่งๆ ผิวแห้งค่อยบำรุง แค่นี้ผิวลูกก็สบายแล้วค่ะ

FAQ

คำถามที่แม่ๆ ถามบ่อย

  1. 01ทาแป้งเด็กให้ทารกได้ไหม

    ไม่จำเป็นและหลายองค์กรแนะนำให้เลี่ยง โดยเฉพาะแป้งที่มีทัลคัม เพราะเสี่ยงที่ทารกจะสูดผงแป้งเข้าไป ถ้าจะใช้จริงๆ ให้เทใส่มือตัวเองก่อน ห่างจากหน้าลูก และใช้ปริมาณน้อยมาก

  2. 02ทำไมแป้งเด็กถึงอันตรายกับทารก

    ผงแป้งละเอียดมากและฟุ้งง่าย ถ้าทารกสูดเข้าไปปริมาณมาก อาจระคายเคืองทางเดินหายใจหรือทำให้เกิดปัญหาปอดได้ นอกจากนี้แป้งทัลคัมบางชนิดยังมีข้อกังวลเรื่องการปนเปื้อนแร่ใยหิน

  3. 03แป้งข้าวโพดปลอดภัยกว่าแป้งทัลคัมไหม

    แป้งข้าวโพดไม่มีข้อกังวลเรื่องแร่ใยหิน แต่ถ้าสูดเข้าไปก็ยังระคายเคืองทางเดินหายใจได้เหมือนกัน จึงควรเลี่ยงการโรยใกล้หน้าลูกเช่นเดียวกัน

  4. 04อากาศร้อน ลูกเหงื่อออกเยอะ ไม่ทาแป้งจะเป็นผื่นไหม

    ผดผื่นจากความร้อนป้องกันได้ดีด้วยการให้ลูกอยู่ในที่อากาศถ่ายเท ใส่เสื้อผ้าบางเบา ไม่ห่อตัวแน่นเกินไป และซับเหงื่อตามข้อพับให้แห้ง การโรยแป้งทับผิวที่เปียกเหงื่อบางครั้งยิ่งจับตัวเป็นก้อนและอุดผิวได้

  5. 05ผื่นผ้าอ้อม ควรใช้แป้งหรือครีม

    สำหรับผื่นผ้าอ้อม แนะนำเปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อย ทำความสะอาดด้วยน้ำเปล่าหรือทิชชูเปียกไม่มีน้ำหอม ซับให้แห้ง แล้วทาครีมกั้นความชื้นที่มีซิงค์ออกไซด์ หากผื่นไม่ดีขึ้นใน 2 ถึง 3 วันหรือมีแผลพุพอง ควรพบแพทย์

  6. 06หลังอาบน้ำควรทาอะไรให้ลูกดี

    ซับตัวให้หมาด แล้วทาครีม โลชั่น หรือออยล์สูตรอ่อนโยนไม่มีน้ำหอมเฉพาะเมื่อผิวลูกดูแห้ง ถ้าผิวยังนุ่มดีอยู่ก็ไม่จำเป็นต้องทาอะไรเลยก็ได้ค่ะ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  1. HealthyChildren.org (AAP): How to Choose Safer Personal Care Products
  2. Health Canada: Talc, potential risk of lung effects

ผิวและการดูแลความปลอดภัย